• BIST 101.729
  • Altın 228,008
  • Dolar 5,3025
  • Euro 5,9989
  • Isparta 5 °C

YUNUS EMRE’NİN DEDESİ  ANAMAS ŞEYHİ SARIİDRİS..

Bayram Aygün'ün yazısı...
YUNUS EMRE’NİN DEDESİ  ANAMAS ŞEYHİ SARIİDRİS..

   Yenilikçi Osmanlı padişahı Sultan Mahmut Han 1831 nüfus sayımı yaptırır tüm Osmanlı eyaletlerinde..

   1831 tarihinde yapılan nüfus sayımında Anadolu’da erkek sayımı 2 milyon Müslüman,  400 bin çeşitli kavme Müslüman olmayan çeşitli toplumlara mensup... 8 bin kıpti  (Mısır halkından Çingene tabir edilen Osmanlı halkı), Yahudi 6 bin, 17 bin Ermeni, diğer bölgelerde; Rumeli tarafında ise 3 milyon, bayanlarla birlikte bu dönemde tüm Osmanlı bölgesi 10 milyon nüfus..

untitled-3.jpg

  Esas konuma gelinde: Sayım sonuçları 2-3 yıl sonra İcmal yani “sonucun dökümü” adlı defterlerden, Eğirdir Sarıidris kasabamızda oturan , Yunus Emre’”nin dedesi Sarıidris’ in türbesinin (Gerçek kişinin yattığı mezar) de bulunduğunu Nüfus İcmal defterindeki yazılan-lardan öğrenmekteyiz.

   Malumunuz, Anadolu’ ya Orta Asya’dan 9.10.11.yüzyıldan itibaren Yörük Türkmenler göç ederler. Yunus Emre’ nin akrabalarının da bulunduğu sülale, şimdi Çin coğrafi sınırları içinde kalmış Sarı Irmakya da Sarınehir adı verilen havzalarda yaşamlarını sürdüren, âlim, ermiş, çok okuyan, akıl danışılan, bilmiş bilgin, temiz, yardımsever olarak bilinen Sarılar oymağı Türkmen-Oğuz boyundandırlar. Anadolu’ nun çeşitli bölgelerine göç ederler. 11.Yüz yılda anadolu da isyan, gargaşa hüküm sürmektedir. Bundan dolayı Sarılar Oymağı insanları başta Yunus Emre’ nin dedesi Sarıidris önce Adana bölgesine, Tokat, Kayseri, sonra Alanya’ ya göç ederler.

 

  Göç ettikleri bölgelerde Yunus Emre’nin akrabası Taptuk Emre, sonra dedesi Anamas Şeyhi Sarıidris, amcası Şeyh Necmeddin Kübra Emre(Keçiborlu da gömülü), Yunus Emre’ nin babası hacı İsmail Emre Karamanlıların desteğiyle Alanya da Medrese (Üniversite) açarlar. Sonra Sekçuklu (Konya) Sultanlığının istemesiyle Yunus Emre’nin dedesi, diğer bilgin akrabaları Isparta Pisidya (Ortodoks Başpapazlık Merkezi) bölgesine Anamas Şeyhi olarak Sarıidris Isparta’ ya göç etmesi istenir. Sarıidris bir bilgin olduğu kadar da bir geyik çobanıdır. Eğirdir Sarıidris yaylasına yerleşir. Isparta bölgesinde nasihat odaları ya da yaren (Dostlar Tekkesi) evleri açar. Sarıidris’ in kardeşi Şeyh Necmeddin Keçiborlu da,Taptu kemre Gönende, Emre de, Şeyh Sarıidris’te Sarıidris, Eğirdir, Gelendost,  Barla, Uluborlu da yaren odaları açar. Balım Sultan da Eğirdir de tekke açar..

  Miryokefalon Haclı din savaşlarından sonra bölgenin Türkleşmesi, Müslümanlaşması gerekmektedir. Bölgeye 10.11.Yüz yılda göç  eden Yörüktürkmen obalarının din ve düşüncelerinde, inançlarında bir birlik yoktur. Selçuklu devletince Sarıidris Anamas şeyhi olarakbölge insanlarının eğitilmesi, Müslümanlaşması, Türklüklerini bilmeleri için sohbet odalarında (yaren odalarında) çok faydalı, bölgenin Müslümanlaşması ve Türkbirliğinin sağlanması yolunda faydalı eğitimler olur.

  Yunus Emre’ de bubölgede  dolaşmasına rağmen daha çok Konya Eskişehir bölgelerinde Türkleşme, Müslümanlaşma ve de bölgelerdeki çeşitli etnik yapıdaki insanların İslâm ahlakı, inancı ile hoçgörü içinde yaşamaları için gayret eder. Yunus Emre’ nin babası  Hacı İsmail Emre ise Isparta Karaman (Darende)  bölgesinde birçok yerleşim yerinde Yaren (sohbet) odaları açar. Karamanda gömülüdür.

   Osmanlı  padişahı Sultan Mahmut Han’ ın 1831 nüfus sayımı yaptırdığı sırada Ispata bölgesinde bir süre Hac’ ca gidiş (1-2  yıl gibi yıllar içinde) İzmir’ den gemiyle sağlanıyordu.

 İşte Eğirdir Sarıidris yaylasından birlikte gemiyle ( Yunus Emre’nin dedesi Sarıidris’in yattığı yer) hac’ ca gitmek için Sarıidris yerşeşkesinden Sarılar oymağına mensup, Yunus Emre’ nin akrabalarından  3 ikişlik erkek Hacı İzmr Torbalı Dağteke’ye akrabalarının yanına giderler.

   Birlikte Hac’ca gideceklerdir. Sarılar aşireti ile ilgili 1321 (1905M.Tahrir tarihi 25/34) yılı Torbalı nüfus tahrir defterlerinde kayıt örneklerine rastlamaktayız. Söz konusu  defterlerde misafir olarak bulunan Isparta Sarıidris’li 3 er kişi uzun tartışmalardan sonra Torbalı Dağteke SarılarTürkmenlerinin oturdukları bu köy hane nüfus defterine kaydını yaptırmaz.

  Peki Hac’ca Torbalı’ daki akrabalarıyla birlikte Sarıidris (Isparta) dan gelen, kendilerini Sarıidris’in (Yunus Emre’ nin) akrabalarından Sarılar, Türkmen oymağından olduklarını söyleyen  hacılarneden deftere kayıtlarını neden yaptırmazlar?  Gelin bunun nedenini, diğer ince ayrıntıları  1902’ de Yunanistan Ortodoks Kiliseler birliğince yayınlanan belgesel kitapçığa göre.  (Şahsıma yardımcı olan, Rumca’dan Türkçeye.. Saygıdeğer Isparta Barla Rum Torun Minas Küfüncüoğlu’ na-2019 -Selanik- Bayram Aygün olarak  teşekkür ederim.)

  Anadolu Kiliselerbirliği’ nin İzmir Metroplolitlik görevlisi Papaz Arundell’ in tuttuğu 1833 ‘te raporlardan öğrenelim. Isparta bölgesini gezmiş, kilise adına raporlar tutmuş İngiliz-Fransız kiliseler adına Anadolu’da Ortodoksluğun yani Hristiyanlığın yok olmasına yönelik batılı devletlerin tedirginlikleri sonucu İzmir papazlarından gezgin Arundell görevlendirilir.

  Batı Anadolu’yu gezmesi Hristiyanlığın yok olması yerine insanların Müslümanlığı tercih etmelerinin nedenini papazArundell’ den gezerek, araştırarakraporetmesi istenir. Gezgin İzmir Papazı Arundell’ in raporu İzmir kilseler birliğinin Vakay-ı name (günlük) lerine işlenir.

  Bu günlükte İzmir Torbalı Dağteke köyündeki 1831 deki nüfus sayımı sırasındaki “tartışma” özetlenir. Torbalı Dağteke köyüne 1831 de Sarılar Türkmen oymağında yani “ Yunus Emre’ nin akrabalarının bulunduğu köydü”denilir.  Yine bunlarında akrabaları Eğirdir-Sarıidris’te yani 1270’ lerde Sarıidris yaylasına yerleşen, ölünce Sarıidris’e gömülen Yunus Emre’nin dedesi Sarıidris’in soyu akrabaları bulunmakta. İzmir-Torbalı Dağteke köyündeki akraba-larıyla birlikte Hac’ ca gitmek için ısparta Sarıidris yaylasından (Kasaba) 3 ayönce 1831 de Türkmenoğlu Şerif, Tekecioğlu Hüseyin, Veliağaoğlu Top Top Ali olmak üzere..

 

  Anadolu Kiliseler birliği Miryokefalon Haclı Din savaşlarından 60 yıl sonra Psidya (Isparta) bölgesine yani Haclıların son yenik düştükleri bölge ye , Psidya Isparta bölgesine gelen , Selçuklu devletinde görevlendirilen Yunus emre’nin dedesi Sarıidris’ten açtıklarıyaren oda-larından çok korkmaktadırlar. Çünkü Hz. Mevlâna, Yunus Emre, dedesi Sarıidris, Hacı Bektaş Veli, Hacı Bayram Veli ve diğer İslam-Türk büyüklerinden Hristiyanlar çekinmekte-dirler. Bubüyükler bölgelerindeki insanların Türkleşmesi- Müslümanlaşması yolunda güç sarfetmektedirler. Bundan dolayı hristiyanlığın Anadolu’da yok olmasınından korkan papaz-larbirliği Sufi adını verdiğimiz Yunus Emre ve diğe İslam büyüklerinin yol ve davranışlarını günlüklere Kilise Vakayınamelerine kaydetmekteler.

  Sonuç olarak Kilse kayıtlarından Yunus Emre’nin dedesi Türkmen Sarılar oynmağından Sarıidris’in şimdiki Eğirdir-Sarıidris’te yattığını, Sarıidrislilerin Türkmen Hayta yörüklerinden değil Sarılar Türkmenleri’ nden, Yunus Emre’nin soyundanolduklarını öğreniyoruz.

   İzmir Torbalı Dağteke köyündeki 1831 deki nüfus sayımı sırasındaki “tartışma” yaratan, misafir Isparta Sarıidris’ li hacı adaylarının Dağteke köyünde yapılan  nüfus saymı sırasında kayıtlarını yaptırmamalarının nedeni: Esas memleketlerindeki  “..Yunus Emre’ nin dedesi Sarıidris’in akranası olma şan ve unvanılarını kaybedebilme endişelerinden olacak.”diye Vakayıname papaz-Kilisekayıtlarında raslamaktayız.

Araştırm. Bayram AYGÜN-Emekli Öğretm-Köşe yazarı 2019 -Isparta

untitled-2-004.jpg

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • DIŞ İŞLERİ BAKANI’NDAN BAŞDEĞİRMEN’E DESTEK18 Şubat 2019 Pazartesi 16:58
  • BAŞDEĞİRMEN’İN SELFİE KEYFİ18 Şubat 2019 Pazartesi 16:47
  • ZABUN’DAN ZAFER SÖZÜ18 Şubat 2019 Pazartesi 16:33
  • Isparta, AK Parti belediyeciliğinin müjdesini verdi18 Şubat 2019 Pazartesi 16:29
  • ISPARTA HAZIR18 Şubat 2019 Pazartesi 15:58
  • HIZIRBEY ORTA OKULU’NDAN ÇİFTE ŞAMPİYONLUK18 Şubat 2019 Pazartesi 14:43
  • 20 YILLIK HİZMET YAPACAĞIZ18 Şubat 2019 Pazartesi 14:17
  • 250 milyon Avro hibe için IPARD II. Dönem 5'inci çağrıya çıkıldı18 Şubat 2019 Pazartesi 14:07
  • PAPATYA PERDE’DEN BİNLERCE MODEL18 Şubat 2019 Pazartesi 14:02
  • CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN HALIYA İLMEK ATACAK18 Şubat 2019 Pazartesi 13:55
  • ÖNE ÇIKANLAR
    • Referans Oto
    • Kule 246
    • Barışın Yeri
    • Eroğlu Yumurtacılık
    • ŞEHRİN MERKEZİNDE FERAH, LEZİZ BİR MEKAN ELBETTE CAPPUCCİNO
    • PARLAR'DA KIŞ KAMPANYASI
    • İMAR BARIŞI HAKKINDA MERAK ETTİKLERİNİZ
    • PAPATYA PERDE
    • CURCUNA’DA EĞLENCEYE HEPİNİZİ BEKLERİZ
    • YILDIZHAN PLANLAMA ÇEVRE MÜHENDİSLİK LTD.ŞTİ.
    • Isparta’nın ilk ve tek egazetesi
    • MURAT EĞİTİM KURUMLARI
    • BADEZ KURUYEMİŞ
    • PARLAR HALI YIKAMA
    • RİSK KENTSEL DÖNÜŞÜM MERKEZİ
    • BERKAN YAPI DENETİM
    • Dilmen KİRALIK MANITOU
    1/20
    Tüm Hakları Saklıdır © 2018 Son 32 | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0246 500 27 26