• BIST 85.723
  • Altın 250,840
  • Dolar 6,0729
  • Euro 6,7901
  • Isparta 19 °C

Karabulut Ailesi’ nin Tarihe olan Saygıları..

BAYRAM AYGÜN

   Isparta’ mızın Osmanlı yapımı evlerini gördükçe;  tarihi bir zamanı yaşıyormuş gibi oluyoruz. Bu tarihi dokulu, görünümlü evlerde annelerin, ninelerin, dedelerin hep birlikte bulamaç çorbasını hoşsohbet içinde; senin tabağın, benim tabağım demeden ortaklaşa aynı tencereye, sahana kaşık sallamalarından çıkan sesler hala kulağımızda!.

  Osmanlı’ nın eğitim kurumlarında ahlâki, dinî bilgilerin kaliteli verilişindendir ki: Osmanlı 630 yıl ayakta kalabilmiş.

 Şimdi ülkemizde binlerce ilkokul, ortaokul, lise ve yüzlerce üniversitemiz var.  Ama tek bir sahanda kaşık sallayan bir Osmanlı Isparta’ ndaki ailede verilen ahlâk, din, ticaret, sanat, fen veya insanlara kişilik kazandırma gibi hayati eğitimi verebiliyorlar mı?

  Günüzmüz okullarında yaratıcılık, becerileri, sevgi-hoşgörü, kul hakkı ve benzeri erdemlerin verildiğini içimizden birisi iddia edebilir mi?

 Osmanlı Isparta’ sının komşuluğunda yemek kokusunu hisseden komşu, kendisi yemeden komuşuna uzattığı yemeklerin kokusu günümüzde Osmanlı evleriyle birlikte kayboldu.

  Şimdi Osmanlı ata evleri birbir rant olmuş; yakılıp yıkılıyor. Hep birlikte, devletin seçilmiş, atanmış kurumları, akademik eğitim kurumları birşeyler yapamaz görüntüsü veriyorlar.

  Isparta’ mızdaki atalarımızın sıcaklığını, ahlâki kimliklerini, vatan sevgisindeki hassasiyet-lerinin hatırlatıldığı tarihi evleri koruyamıyoruz. Bu konuda bilinç yaratacak eğitim kurumları-mız yok artık! Atalarımızı tanıtan bu güzelim son eserlerin sayısı gittikçe azalıyor.

  Yine de: Bir iki Osmanlı dokusuna sahip çıkan vatansever iş çevrelerimiz de var!

“Kartaş Hazır Beton” Ticari unvanlı tanınan saygıdeğer Isparta’ lı işadamı kardeşler  Isparta Kurtuluş mahallesindeki  (Osmanlı döneminde: Temel mahallesi) son sahibi Dilmenler’ in olan Osmanlı evini bir süre önce satn alırlar.

  Bazı rant peşinde koşan inşaatçıların alaycı söylemlerine kulak asmamışlar. Tabi Osmanlı evi yıkılıp yerine 10-15 daire de kazanç olabilirdi. İçinde tarihe olan bir eğitim-ruhu olunca gözleri rant-mart görmemiş. Tarihi evi yeniden inşaa etmişler! Tebrik ederim.

  Osmanlı’ nın Isparta Rum ’u Kestenoğlu’ na ait bu geniş kestaneliklerle dolu bahçeye 1800’ lerde çok sayıda Osmanlı Rum’ u ve Osmanlı Ermenisi (Acemler) yerleşmiştir.

 (Osmanlı Ermenileri’ nin -Acemhan’ a yakın bulunan bu bölge, İğneci ve Sülübey mahalle-lerine bitişik.)

 Dönemin ünlü ustalarından Ispartalı Osmanlı Rum’ u, inşaatçı Yanni Kulaksızoğlu 1877’de bu evi inşaa eder..  (Ispartalılar kestaneye “Kestene” derlerdi. Söz konusu bu ev şimdiki İlçe Nüfus müdürlüğü’ nün yakınlarında, Kestaneli sokakta bulunmakta.)

 Osmanlı’ da Isparta ‘lı inşaatçılar ev yaparlarken arsanın ancak yüzd eotuzuna ev yapa-biliyorlardı. Daha doğrusu bahçesi yoksa bir yere Osmanlu Ispartası’ nın inşaatçıları ev yapmazlardı.

  Yapılan evler mutlaka bahçeli (hayatlı) olacak ki içinde yaşayanlara HAYAT versin! ! Bu kural Cumhuriyet’ in ilk çeyreğine kadar devam etti. Cumhuriyet’ imiz kurulduktan sonra, tek parti dönminde bu kural bozulur.

  İnşaat beton şirketi sahipleri Karabulutların şimdi sahip oldukları, yeniden Osmanlı doku-suyla yaptıkları bu güzelim tarihi Osmanlı dönemini anlatan ev ;Dilmenlerin şarap fabrikası bahçesine yakındı.

  Söz konusun evin bahçesinde içki depoları vardı. Sirke, Şarap, Pekmez  yıllandırma küp ve şişeleme depoları Osmanlı Rumtüccarlarına aittir. Bunlardan en önemlileri ise 1880-1913’ lerin gülyağı, sakızlı rakı, şarap dış satımcısı, Isparta Ticaret Odası kurucularından, Cami, Kilise demeden birçok kuruma yardım eden Rum Tüccar, Avukat  Niko Temelidis söz konusu evin sahibi olur..

  Şimdi geçtiğimiz hafta,  Yunanistan Serez de oturan dostum Osmanlı Isparta’ sının torunu Minas Küfüncüoğlu’ nun gönderdiği bilgilerine göre: Bu ev, diğer evler hakkında gönderdikleri bilgilerde:

NİKOLA TEMELİDİS EVİ, nin sahibi Isparta’lı tüccar Niko Temelidis’in yönetiminde Rumlar 1894 yılında bir anonim şirket kurarlar. Dürbeyoğlu, Dr.Bodosaki, Stiloğlu Kardeşler, Mina Kahyaoğlu, Yani Teodoros Papazoğlu gibi isimler ticari amaçlarının dışında Isparta mimarisi-nin, dokusunun korunması konusunda  dazamanında, halı,gülyağı, inşaat şirketi bünyesinde  çalışmalar yaparlar.

   Bu ara da değişik tarihlerde evde kimsesiz  Isparta Acemi ( Ermeni’ si) bayanlarla bazı Rum aileler kiracı olarak otururlar. Lozan 1924 Mübadil göçünden sonra sadece evin bir bölüm bahçesi değil; evin tamamı Isparta’ lı Müslüman yerli aileye: Dilmenler evin (Hüsnü Dilmen) sahibi olurlar. Ev bir süredaha depo olarak kullanılır.                                           

  Geçtiğimiz yıllarda da Isparta’ lı işadamları: Kartaş Hazır Beton Şirketi (ortak) kardeşlerin eline geçer. Bu güzelim şahseser Osmanlı evini güzel görünümlü hale getirirler.

  Dileğim, böyle iş çevrelerinin sayısının artmasıdır. Bence haddim olmayarak söylemeliyim ki: Isparta Valiliği İl Kültür Turizm Müdürlüğü, Isparta Mimarlar Odası hepbirlikte, Süleyman Demirel Üniversitesi rektörlüğü söz konusu Kartaş Hazır Beton şirketi sahibi, tarihlerine bağlı kardeşlere bir şilt onur ödülü vermeliler.Araştırm: Bayram AYGÜN Emekli Öğretm, Köşe Yazarı.

untitled-2-005.jpguntitled-1-020.jpguntitled-4.jpguntitled-3-001.jpg

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKANLAR
  • ALİ USTA DONDURMALARI
  • Dynobil
  • Kule 246
  • Barışın Yeri
  • Eroğlu Yumurtacılık
  • İMAR BARIŞI HAKKINDA MERAK ETTİKLERİNİZ
  • YILDIZHAN PLANLAMA ÇEVRE MÜHENDİSLİK LTD.ŞTİ.
  • MURAT EĞİTİM KURUMLARI
  • BADEZ KURUYEMİŞ
  • PARLAR HALI YIKAMA
  • RİSK KENTSEL DÖNÜŞÜM MERKEZİ
  • BERKAN YAPI DENETİM
1/20
Tüm Hakları Saklıdır © 2018 Son 32 | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0246 500 40 40